ජෙහාන් පෙරේරා –

ජෙහාන් පෙරේරා

ඔහුගේ භූමිකාව පිළිබඳ සති කිහිපයක මතභේදයකින් පසුව බලශක්ති අමාත්‍ය කුමාර ජයකොඩි ඉල්ලා අස්විය. පොහොර සංස්ථාවේ සේවය කරමින් සිටියදී වසර දහයකට පමණ පෙර සිදු වූ ගනුදෙනුවක් සම්බන්ධයෙන් අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා විමර්ශන කොමිසම විසින් ඔහුට චෝදනා එල්ල කළ විට ගැටලුව වඩාත් බරපතල විය. තවත් ගැටළුවක් වූයේ, රජය නව සැපයුම්කරුවකුගෙන් අඩු ගුණාත්මක ගල්අඟුරු මිලදී ගෙන තිබීමයි. මෙම ගැටළුවලින් පසුව, ගල්අඟුරු සහ ඛනිජ තෙල් මිලදී ගැනීම් විමර්ශනය කිරීම සඳහා විශේෂ ජනාධිපති කොමිසමක් පත්කරන ලදී. අමාත්‍ය ජයකොඩි සහ බලශක්ති අමාත්‍යාංශයේ ලේකම් උදයංග හේමපාල පැවසුවේ, විමර්ශනයට බලපෑම් කිරීමට හෝ මැදිහත්වීමට ඔවුන්ට අවශ්‍ය නැති නිසා තනතුරුවලින් ඉල්ලා අස්වූ බවයි.

මුලදී, මිල අධික ගල්අඟුරු මිලදී ගැනීම සම්බන්ධයෙන් අමාත්‍යවරයාට දොස් පැවරීමට රජයට අවශ්‍ය නොවීය. ගල්අඟුරු මිලදී ගැනීමේදී නිවැරදි ක්‍රියාපටිපාටි අනුගමනය කර ඇති බව ඔවුහු පැවසූහ. කෙසේවෙතත්, මෙම තත්ත්වය පෙන්නුම් කළේ, නීති රීති අනුගමනය කළද, ඔවුන් නරක ගනුදෙනුවක් සිදුකිරීමට ඉඩ දී ඇති බවයි. මෙයින් අදහස් කරන්නේ, පද්ධතියේ දුර්වලතා තිබිය හැකි බවයි. මේ නිසා, 2009 දක්වා දිවෙන ගල්අඟුරු සහ ඛනිජ තෙල් මිලදී ගැනීම් පිළිබඳව සොයාබැලීම සඳහා විශේෂ ජනාධිපති විමර්ශන කොමිසමක් පත්කිරීමට රජය තීරණය කළේය. මෙම කාලය තුළ මිලදී ගැනීම් 450ක් පමණ සිදුකර තිබේ. මෙම ගනුදෙනු බොහොමයක් මේ තරම්ම නරක නම්, රටට සිදු වූ මුළු පාඩුව ඉතා විශාල විය හැකිය. අතීතයේ දී, රජයේ ක්‍රියාපටිපාටිවල ඇති හිඩැස්, සමහර පුද්ගලයන්ට පෞද්ගලිකව ප්‍රතිලාභ ලබාගැනීමට ඉඩ දී ඇති අතර, රටට විශාල පාඩු සිදුකර ඇති බවටද කනස්සල්ලක් පවතී.

අතීතයේ දී, විශේෂයෙන් හදිසි අවස්ථාවලදී ගල්අඟුරු සහ ඛනිජ තෙල් මිලදී ගත් ආකාරය පිළිබඳව ජනතාව කනස්සල්ල පළකර ඇත. එවැනි අවස්ථාවන්හිදී, රජයට සම්පූර්ණ ටෙන්ඩර් ක්‍රියාවලිය වෙනුවට විශේෂ හදිසි ක්‍රියා පටිපාටි භාවිත කළ හැකිය. මෙය දැඩි පරීක්ෂාවන් වළක්වා ගැනීම පහසු කළේය. දූෂණය තුරන්කිරීම ප්‍රමුඛතාවයක් ලෙස පවත්වාගන්නා බව ආණ්ඩුව පොරොන්දු වී ඇත. මේ නිසා, දූෂණය සිදුවීමට ඉඩ සලසන ඕනෑම පද්ධතියක් රජය විසින් නිවැරදි කරනු ඇතැයි ජනතාව අපේක්ෂා කරයි. වගවීම යනු වර්තමානයේ සහ අනාගතයේදී දූෂණය වැළැක්වීම පමණක් නොවේ. එය, ආපසු හැරී බැලීම සහ එකම ගැටළු දිගටම පැවතීම නැවැත්වීම ගැන ද අදාළ වේ. මෙමගින්, අතීතයේ රජයේ අමාත්‍යාංශ සහ දෙපාර්තමේන්තු භාරව සිටි පුද්ගලයන් කනස්සල්ලට පත්කළ හැකිය. එමනිසා, පද්ධතිය අනිසි ලෙස භාවිත කර ඇති අය, අතීත ක්‍රියාමාර්ග පිළිබඳ ඕනෑම විමර්ශනයකට දැඩි ලෙස විරුද්ධ වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කළ හැකිය.

දේශපාලනික වශයෙන් දක්ෂ වීම

ආණ්ඩුව තවමත් ජනතාව අතර ජනප්‍රිය වීමට එක් ප්‍රධාන හේතුවක් වන්නේ දූෂණයට එරෙහිව කටයුතු කිරීමට දරන උත්සාහයයි. 2026 පෙබරවාරි මාසයේදී වෙරිටේ රිසර්ච් ආයතනය විසින් කරන ලද මහජන මත විමසුමකින් මෙය පැහැදිලිව පෙන්නුම් කරන ලදී. ශ්‍රී ලංකාවේ ජනතාවට ඇති ලොකුම කනස්සල්ලක් වන්නේ දූෂණය බව අධ්‍යයනයන් බොහෝ විට සොයාගෙන ඇත. දූෂිත බව අඩු සමාජයක් කරා යන පියවරක් ලෙස සැලකෙන බැවින්, පසුගිය ආණ්ඩුවල සාමාජිකයන් අත්අඩංගුවට ගෙන චෝදනා එල්ල කරනු දැකීමෙන් බොහෝ අය සෑහීමකට පත්ව සිටිති. ඒ සමඟම, කුමාර ජයකොඩි සහ උදයංග හේමපාලගේ ඉල්ලා අස්වීම්වලින් පෙනීයන්නේ වත්මන් ආණ්ඩුවේ නිලධාරීන් පවා නීති කඩකළහොත් ප්‍රතිවිපාකවලට මුහුණදෙන බවයි. මෙය වැදගත් වන්නේ, රජය තම විරුද්ධවාදීන්ට එරෙහිව පියවර ගැනීම පමණක් නොව, තමන්ගේම සාමාජිකයින්ට සාධාරණව හා ස්ථාවරව සලකන විට ජනතාව ආණ්ඩුව කෙරෙහි වැඩි විශ්වාසයක් තබන බැවිනි.

විපක්ෂයට ආණ්ඩුවේ නායකයන්ට දූෂණ චෝදනා එල්ල කිරීමේ උපායමාර්ගයක් ඇති බව පෙනේ. එවිට ඇමතිවරුන්ට ඉල්ලා අස්වීමට බලකෙරේ. ඔවුන්ගේ නිවෙස්වලින් පිටත පෙළපාලි ඇතුළු ඇමතිවරුන්ට එරෙහි විරෝධතා වැඩිවෙමින් පවතී. විපක්ෂයේ මෙම පීඩනයට යටත් වීමට ආණ්ඩුවට අවශ්‍ය නොවීය. එබැවින්, විශේෂ ජනාධිපති විමර්ශන කොමිසමක් පිහිටුවන තෙක් කුමාර ජයකොඩිගේ ඉල්ලා අස්වීම ප්‍රමාද කළේය. මෙමගින් ඇමතිවරයාට, විපක්ෂයේ ඉල්ලීම්වලට ආණ්ඩුව යටත් වන බවක් නොපෙන්වා ඉල්ලා අස්වීමට ඉඩ සැලසිණි. දේශපාලනික වශයෙන් ගත්කල, මෙය ආණ්ඩුව තුළ පාලනය සහ ස්ථාවරත්වය පවත්වා ගනිමින් ජනතාව වගකිව යුතු බවට පත්කිරීමේ අවශ්‍යතාවය සමතුලිත කිරීමට ප්‍රවේශමෙන් ගත් තීරණයක් විය.

ගල්අඟුරු ගැටලුව කෙරෙහි පවතින විපක්ෂයේ අවධානය, අතීතයේ සිදුවූ දූෂණයෙන් වෙතින් වර්තමානයේ සිදුවන ගැටළු වෙත ජනතා අවධානය වෙනස්කිරීමේ උත්සාහයක් ලෙස දැකිය හැකිය. මෙය කිරීමෙන්, විපක්ෂය තමන්ගේම අතීත ක්‍රියාවන් පිළිබඳ විවේචන අඩුකර වත්මන් ආණ්ඩුවට පීඩනය යෙදීමට උත්සාහ කරනවා විය හැකිය. ඊට ප්‍රතිචාර වශයෙන්, ආණ්ඩුව විශේෂ ජනාධිපති විමර්ශන කොමිසමක් පිහිටුවා කුමාර ජයකොඩි සහ උදයංග හේමපාලගේ ඉල්ලා අස්වීම් පිළිගත්තේය. මෙය ආණ්ඩුව දූෂණය නොඉවසන බව පෙන්වීමට ගත් බුද්ධිමත් දේශපාලන පියවරකි. එය පසුගිය ආණ්ඩු තුළ පැතිර ගිය දූෂණය පිළිබඳව ජනතාවට මතක් කිරීමට ද උපකාරී වේ. මෙමගින්, වත්මන් ආණ්ඩුවට එරෙහිව විපක්ෂයේ චෝදනාවලට මහජනතාව අතර ශක්තිමත් සහයෝගයක් ලබාගැනීම දුෂ්කර කරයි.

නව පිළිවෙත

ශ්‍රී ලංකාවේ, රජයේ අමාත්‍යවරයෙකුට චෝදනා එල්ල වූ පමණින්, ඔවුන් තවමත් වැරදිකරුවන් වී නොමැති වුවද ඉල්ලා අස්වීම තවමත් නව අදහසකි. අතීතයේ දී, මෙවැනි පිළිවෙතක් පැවැතියේ නැත. රජයේ නිලධාරියකු වැරැද්දක් කළහොත්, ඔවුන් බොහෝ විට රැකියාවෙන් ඉවත්කිරීම වෙනුවට වෙනත් තනතුරකට මාරුකරනු ලැබේ. නිදසුනක් වශයෙන්, අධික බලය යෙදවීම හෝ නරක ලෙස හැසිරීම සම්බන්ධයෙන් චෝදනා ලැබූ පොලිස් නිලධාරීන් සාමාන්‍යයෙන් බරපතල දඬුවම්වලට මුහුණදීම වෙනුවට වෙනත් ස්ථානයකට මාරුකරනු ලැබේ. කෙහෙළිය රඹුක්වැල්ල සම්බන්ධයෙන් ද එවැනිම තත්වයක් ඇතිවිය. සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ දූෂණ චෝදනාවලට මුහුණදුන් නමුත්, ඔහුව තනතුරින් ඉවත් කිරීම වෙනුවට වෙනත් අමාත්‍යාංශයක් ලබාදෙන ලදී.

මෙම පසුබිම නිසා, මෑතකාලීන ඉල්ලා අස්වීම වඩාත් වැදගත් වේ. එය පැරණි භාවිතයන්ගෙන් ඉවත් වී රාජ්‍ය තනතුරු දරන පුද්ගලයන් සඳහා ඉහළ ප්‍රමිතියක් සැකසීමට ඇති කැමැත්ත පෙන්නුම් කරයි. කෙසේවෙතත්, සැබෑ වෙනසක් ඇති කිරීමට එක් උදාහරණයක් පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවේ. දේශපාලන පක්ෂය හෝ තත්වය කුමක් වුවත්, සෑම අවස්ථාවකම එකම නීති ක්‍රියාත්මක කළ යුතුය. මෙය ආණ්ඩුවට වැඩි විශ්වාසයක් ගොඩනඟා ගැනීමට අවස්ථාවකි. ආණ්ඩුව තමන්ගේම සාමාජිකයන්ට, පසුගිය ආණ්ඩුවල සාමාජිකයන්ට සලකන ආකාරයටම සලකන්නේ නම්, ආණ්ඩුවේ යහපාලනය සඳහා වූ කැපවීම, සාධාරණ බව සහ තෝරාබේරා නොගන්නා බවත් පෙන්විය හැකිය.

විශේෂ ජනාධිපති විමර්ශන කොමිසම පිහිටුවීම, අමාත්‍යවරයාගේ ඉල්ලා අස්වීම පිළිගැනීම සහ මිලදී ගැනීමේ ක්‍රමයේ දුර්වලතා ඇති බව පිළිගැනීම යන සියල්ල ධනාත්මක පියවරයන් වේ. දැන් ඇති ප්‍රධාන අභියෝගය වන්නේ, මෙම පියවර නිසි ලෙස හා ස්ථාවරව සිදුකිරීමයි. විමර්ශන සාධාරණ නම් සහ සැබෑ වෙනස්කම්වලට තුඩු දෙන්නේ නම්, මෙම තත්වය වැදගත් හැරවුම් ලක්ෂ්‍යයක් බවට පත්විය හැකිය. අමාත්‍යවරයාගේ ඉල්ලා අස්වීම එක් වරක් පමණක් සිදුවන සිදුවීමක් ලෙස නොසැලකිය යුතුය. ඒ වෙනුවට, එය රජයේ කටයුතු කිරීමේ නව ක්‍රමයක ආරම්භය විය යුතුය. මෙම ප්‍රවේශය දිගටම පැවතුනහොත්, එය වඩා හොඳ දේශපාලන සංස්කෘතියක් නිර්මාණය කිරීමට සහ රජය කෙරෙහි මහජන විශ්වාසය නැවත ගොඩනැගීමට උපකාරී වේ.