මහාචාර්ය අසෝක එස්. සෙනෙවිරත්න
“යමෙකු විශ්වාස කළ හැකිදැයි දැන ගැනීමට ඇති හොඳම ක්රමය නම් ඔවුන්ව විශ්වාස කිරීමයි.” — අර්නස්ට් හෙමිංවේ
මෑතකදී ජාතිය ඇමතූ ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා, මැද පෙරදිග පවතින යුදමය වාතාවරණය හේතුවෙන් ශ්රී ලංකාවට මුහුණ දීමට සිදුව ඇති අනපේක්ෂිත අභියෝගාත්මක තත්ත්වයන් පෙන්වා දුන්නේය. එහිදී එතුමා ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික පුනර්ජීවනය සඳහා මූල්ය විනය, ව්යුහාත්මක ප්රතිසංස්කරණ සහ ආයතනික වගවීම මත පදනම් වූ රාමුවක් ඉදිරිපත් කළේය. පණිවිඩය පැහැදිලිය: ඉදිරි මාවත දුෂ්කර වුවද එය අත්යවශ්යය. එහෙත්, ප්රතිපත්තිමය මඟ පෙන්වීම් පමණක් සාර්ථකත්වය සහතික නොකරයි. ශ්රී ලංකාවේ බිඳෙනසුලු ආර්ථික ප්රකෘතියේ හදවතෙහි පවතින්නේ වඩාත් තීරණාත්මක සාධකයකි — එනම් මහජන විශ්වාසයයි. එය නොමැතිව, තාක්ෂණික වශයෙන් කෙතරම් නිවැරදි ප්රතිසංස්කරණ වුවද ඒවා ජනතා විරෝධයට, විකෘති කිරීම්වලට සහ අසාර්ථකත්වයට ලක්වීමේ අවදානමක් පවතී. විශ්වාසය පවතින්නේ නම්, දිගුකාලීන ස්ථාවරත්වය වෙනුවෙන් කෙටිකාලීන දුෂ්කරතාවලට ඔරොත්තු දීමට ජාතියකට හැකියාව ලැබේ. සිංහල හා හින්දු අලුත් අවුරුදු සමය එළඹෙමින් පවතින මෙවන් වකවානුවක, ප්රතිපත්ති, විශ්වාසය සහ ජන ජීවිතයේ යථාර්ථය අතර පවතින මෙම අන්තර් සම්බන්ධය වඩාත් තීරණාත්මක වේ. මෙම ලිපියේ අරමුණ වන්නේ ඉහත කරුණු විශ්ලේෂණය කිරීමයි.
තීරණාත්මක ආර්ථික සන්ධිස්ථානයක පවතින ජාතියක්
ශ්රී ලංකාව අද පවතින්නේ තීරණාත්මක ආර්ථික හා දේශපාලන සන්ධිස්ථානයකය. වසර ගණනාවක වැරදි මූල්ය කළමනාකරණය, බාහිර කම්පන සහ ව්යුහාත්මක දුර්වලතාවල ප්රතිඵලයක් ලෙස නිර්මාණය වී ඇති අර්බුදය හමුවේ අවශ්ය වන්නේ තාවකාලික විසඳුම් නොව ගැඹුරු පද්ධතිමය ප්රතිසංස්කරණයකි. මූල්ය විනය, දූෂණ විරෝධී ක්රියාමාර්ග සහ ආයතනික ශක්තිමත් කිරීම පිළිබඳ ජනාධිපතිවරයාගේ අවධාරණය, පවතින ගැටලුව සඳහා නිවැරදි රෝග විනිශ්චයකි. කෙසේ වෙතත්, රෝග විනිශ්චය ප්රායෝගිකව ක්රියාත්මක කිරීම, නිසි අනුපිළිවෙල සහ සංවේදීතාව සමඟ සමපාත විය යුතුය. ප්රතිසංස්කරණවල සාර්ථකත්වය මනිනු ලබන්නේ ප්රතිපත්තිමය රාමු තුළ නොව, (i) අත්යවශ්ය භාණ්ඩ හා සේවා සඳහා ඇති ප්රවේශය, (ii) ඒවායේ දැරිය හැකි මිල සහ (iii) මානසික සහනය සමඟින් ආර්ථික ගෞරවය යළි තහවුරු වීම වැනි සාමාන්ය පුරවැසියන්ගේ එදිනෙදා අත්දැකීම් මතය.
ආර්ථික විචල්යයක් ලෙස ‘විශ්වාසය‘
දේශපාලනික ගුණාංගයකට එහා ගිය, මූලික ආර්ථික විචල්යයක් (Economic Variable) ලෙස විශ්වාසය හඳුනාගත යුතුය. විශ්වාසය පවතින තැන, (i) ජන සමාජය තාවකාලික දුෂ්කරතා පිළිගැනීමට සූදානම්ය, (ii) වෙළඳපොළ වඩාත් ස්ථාවරව හැසිරේ, සහ (iii) ආයෝජකයින් රටේ ස්ථාවරත්වය කෙරෙහි විශ්වාසය තබයි. විශ්වාසය නොමැති තැන, අවිනිශ්චිතතාවය හේතුවෙන් භාණ්ඩ රැස් කිරීම (Hoarding) සහ කළු කඩ ව්යාපාර වැනි ආර්ථිකයට හානිකර ක්රියාකාරකම් වර්ධනය වේ. රජය මෙම තත්ත්වය නිවැරදිව වටහාගෙන ඇති බව පෙනෙන්නට තිබුණද, එම අවබෝධය මහජන විශ්වාසය ගොඩනැගිය හැකි දෘශ්යමාන ක්රියාවන් බවට පරිවර්තනය විය යුතුය.
උත්සව සමයේ පීඩනය සහ වෙළඳපොළ හැසිරීම
එළඹෙන සිංහල හා හින්දු අලුත් අවුරුදු සමයත් සමඟ අමතර ආර්ථික පීඩනයක් නිර්මාණය වීම වැළැක්විය නොහැක. පවතින තත්ත්වය යටතේ, භාණ්ඩ හිඟයක් පිළිබඳ අනියත බියක් ඇතිවීම සහ කෘතිම මිල ඉහළ දැමීම් සිදුවිය හැකිය. මෙවැනි වටපිටාවක, රජය ඉතා විනයගරුකව සහ සම්බන්ධීකරණයෙන් යුතුව කටයුතු කළ යුතුය. මිල විනිවිදභාවය තහවුරු කිරීම, බෆර් තොග (Buffer Stocks) නියමිත වේලාවට වෙළඳපොළට නිකුත් කිරීම සහ සංවිධානාත්මකව අයුතු ලාභ ලබන්නන්ට එරෙහිව එම ස්ථානයේදීම තොග රාජසන්තක කිරීම වැනි දැඩි නීතිමය ක්රියාමාර්ග ගැනීම මෙහිදී අත්යවශ්ය වේ. එසේ නොමැති වුවහොත්, සාර්ථක සාර්ව ආර්ථික ප්රතිපත්ති පවා එදිනෙදා වෙළඳපොළ ගනුදෙනු මට්ටමින් අසාර්ථක වීමට ඉඩ ඇත. අවසාන ප්රතිඵලය වන්නේ රජය අප්රසාදයට පත්වීමත්, විපක්ෂය එම තත්ත්වය දේශපාලන වාසි සඳහා යොදා ගැනීමත්ය.
සමානාත්මතාවය සහ අවදානමට ලක්විය හැකි පිරිස් ආරක්ෂා කිරීම
වර්තමාන ප්රතිපත්තිවල ප්රතිලාභ සහ පීඩනය සමාජයේ සියලු ස්ථරයන් අතර බෙදී යන ආකාරය පිළිබඳව දැඩි අවධානයක් යොමු කළ යුතුය. ප්රතිසංස්කරණවල බර සමාජයේ වඩාත්ම පීඩිත කොටස් මත අසමානුපාතික ලෙස පැටවෙයි. ජනගහනයෙන් තුනෙන් එකකට ආසන්න පිරිසක් ආර්ථික වශයෙන් ඉතා අවදානම් සහගත තත්ත්වයක පසුවෙති. ඔවුන් ආරක්ෂා කිරීම සදාචාරාත්මක වගකීමක් මෙන්ම සමාජ ස්ථාවරත්වය සහ දේශපාලන නීත්යානුකූලභාවය රැකගැනීමේ මූලික අවශ්යතාවකි. එබැවින්, විධිමත් මුදල් හුවමාරු පද්ධති (Cash transfers) සහ අත්යවශ්ය භාණ්ඩ සඳහා ලබා දෙන සහන වැනි ශක්තිමත් සමාජ ආරක්ෂණ යාන්ත්රණ මෙම ප්රතිසංස්කරණ වැඩපිළිවෙළට අනිවාර්යයෙන්ම ඇතුළත් විය යුතුය.
විනිවිදභාවය, වගවීම සහ ආයතනික විශ්වසනීයත්වය
පසුගිය කාලසීමාව තුළ ශ්රී ලංකාව මුහුණ දුන් අර්බුද දූෂණය සහ ප්රතිපත්තිමය අස්ථාවරත්වය හේතුවෙන් තවත් උග්ර විය. එබැවින් විනිවිදභාවය සහ පිරිසිදු පාලනයක් සඳහා වන රජයේ කැපවීම අගය කළ යුතුය. කෙසේ වෙතත්, මෙම කැපවීම ප්රතිපත්ති ප්රකාශනවලට පමණක් සීමා නොවී, පරිපාලනයේ සෑම මට්ටමකදීම පුරවැසියන්ට ප්රායෝගිකව අත්විඳිය හැකි ආකාරයෙන් ක්රියාත්මක විය යුතුය.
නිගමනය
ශ්රී ලංකාව අද පසුවන්නේ හුදු ආර්ථික ගැලපුම් ක්රියාවලියක නොව, පාලන තන්ත්රයේ සහ ආයතනික පරිණතභාවයේ දැවැන්ත පරීක්ෂණයකය. ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා ඉදිරිපත් කර ඇති ප්රතිපත්තිමය මඟ පෙන්වීම් අත්යවශ්ය මෙන්ම නිවැරදි වේ. එහෙත්, එහි ස්ථාවරත්වය රඳා පවතින්නේ සාධාරණත්වය, විනිවිදභාවය සහ කාර්යක්ෂමව ප්රතිලාභ ජනතාව වෙත ලබා දීම මතය. එළඹෙන අලුත් අවුරුදු සමය තුළ වෙළඳපොළ හැසිරීම කළමනාකරණය කරන ආකාරය රජයේ ප්රායෝගික හැකියාව මැන බලන දර්ශකයක් වනු ඇත. තිරසාර ප්රකෘතියක් උදෙසා හුදු ආර්ථික උපායමාර්ග පමණක් නොව, විශ්වාසය, සාධාරණත්වය සහ සියලු දේශපාලන පක්ෂවල සාමූහික වගකීම ද අත්යවශ්ය වේ.
සාරාංශය
මැද පෙරදිග පවතින යුදමය වාතාවරණය හමුවේ ශ්රී ලංකාවේ ප්රකෘතිමත් වීමේ මාවත (i) ආර්ථික ප්රතිසංස්කරණ, (ii) සමාජ ආරක්ෂණය සහ (iii) මහජන විශ්වාසය යන කරුණු මත රඳා පවතී. උත්සව සමය තුළ වෙළඳපොළ විකෘතිතා කළමනාකරණය කිරීම රජයට පවතින ආසන්නතම අභියෝගයයි. තිරසාර ප්රකෘතියක් සඳහා ආර්ථික උපායමාර්ග මෙන්ම සාධාරණත්වය සහ විශ්වාසය තහවුරු කිරීම අත්යවශ්ය වේ.
*කර්තෘ පිළිබඳ සටහන: මහාචාර්ය අසෝක එස්. සෙනෙවිරත්න මහතා 2006 සිට 2012 දක්වා නැමීබියානු ජනාධිපතිවරයාගේ විශේෂ උපදේශකවරයෙකු ලෙස කටයුතු කළ අතර වසර 20 ක් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන වැඩසටහනේ (UNDP) ජ්යෙෂ්ඨ උපදේශකවරයෙකු ලෙස සේවය කර ඇත. එසේම එතුමා ශ්රී ලංකා මහ බැංකුවේ ජ්යෙෂ්ඨ ආර්ථික විද්යාඥයෙකු ලෙස ද (1972-1993) සේවය කර ඇත.
