ජෙහාන් පෙරේරා –

ජෙහාන් පෙරේරා

පසුගිය මාස 15 තුළ, ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක වෙනත් ඕනෑම ජනාධිපතිවරයකුට හෝ අගමැතිවරයකුට වඩා උතුරු පළාතට සංචාරය කර ඇත. මේවා කෙටි සංචාර නොවේ. පසුගිය සතියේ ඔහුගේ අවසන් යාපනය සංචාරය වූයේ, අස්වැන්න නෙළීම සහ නව ආරම්භයක් සමරන උත්සවයක් වන තෛපොංගල් සමයේදීය. එහිදී ජනාධිපතිවරයා දින දෙකක් යාපනයේ ගතකළේය. මෙම සංචාරයේදී ඔහු ජාතික නිවාස ව්‍යාපෘතිය දියත්කළේය. පලාලි ගුවන්තොටුපොළ ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමට සහ කන්කසන්තුරේ වරායේ වැඩ වේගවත් කිරීමට ද ඔහු සැලසුම් නිවේදනය කළේය. නැවතවරක්, රට තුළ ජාතිවාදයට ඉඩක් නොමැති බවට ඔහු පොරොන්දු විය.

ජනාධිපතිවරයාගේ නිතරම උතුරට කරන සංචාර මගින් ජනතාවට වඩාත් විශ්වාසයක් සහ සහතිකයක් ඇති වී ඇති බවට සැකයක් නැත. ජාතිවාදය ඔහු පැහැදිලිව ප්‍රතික්ෂේප කිරීම සහ වාර්ගික හා ආගමික සුළුතරයන් සමඟ විවෘතව කතාකිරීමට ඔහු දක්වන සූදානම, ඔහු එක් ප්‍රජාවකට පමණක් නොව මුළු රටටම නායකයකු ලෙස දැකීමට මිනිසුන්ට උපකාරී වී තිබේ. ඔහු ජනාධිපති ධුරයට පත්වීමෙන් පසු මාස පහළොවක් තුළ, ප්‍රජාවන් අතර බරපතල ගැටුම් ඇති වී නොමැත. වාර්ගික ආතතියේ දිගු ඉතිහාසයක් ඇති රටක, මෙම සන්සුන් කාලපරිච්ඡේදය අහම්බෙන් නිර්මාණය වූවක් නොවේ. එය වාර්ගික ආතතීන් වැඩිකිරීම වෙනුවට අඩුකිරීමට හිතාමතා ගත් දේශපාලන තීරණයක ප්‍රතිඵලයකි.

කෙසේවෙතත්, නව ගැටළු නැවැත්වීම රටක් පාලනය කිරීමේ එක් කොටසක් පමණි. ජනාධිපති දිසානායකගේ ආණ්ඩුව සුළු ජාතීන්ට එරෙහි ක්‍රියාමාර්ගවලට ඉඩ නොදෙන බව පැහැදිලි කර ඇතත්, පෙර පාලනයන් විසින් ඉතිරි කර ඇති දිගුකාලීන ජනවාර්ගික සහ දේශපාලනික ගැටළු විසඳීමට ආණ්ඩුව තවමත් සිය කැපවීම පෙන්නුම් කර නොමැත. මෙම ගැටළු කළමනාකරණය කළ හැකි බව පෙනෙන්නට පුළුවන, මන්ද ඒවා වසර ගණනාවක්, දශක ගණනාවක් පවා පැවතුණු බැවිනි. එහෙත් ඒවා මෙතරම් කාලයක් පැවතුණද, ඒවා හානිකර නොවන බව අදහස් නොවේ. මතුපිටට යටින්, ඒවා රාජ්‍යය කෙරෙහි ජනතාවගේ විශ්වාසය දුර්වල කරන අතර යුක්තිය ඉටු කිරීමට ඇති හැකියාව පිළිබඳ විශ්වාසය අඩුකරයි.

මූලික මූලධර්මය

යහපාලනයේ ප්‍රධාන අංගයක් වන්නේ, යහපත් අභිප්‍රායන් පමණක් නොව ප්‍රතිඵල සඳහාද වගකීම භාරගැනීමයි. ආණ්ඩු හිස් පිටුවකින් ආරම්භ නොකරයි. ඔවුන්ට තමන් කැමති ගැටළු සමඟ පමණක් කටයුතු කිරීම තෝරාගත නොහැක. නොවිසඳුණු ආරවුල්, අතීත අසාධාරණයන් සහ දුෂ්කර උරුමයන් ඇතුළුව, සෑම පාලනයක්ම රාජ්‍යය පවතින ආකාරයටම තත්වයන් උරුම කරගනී. මේවා අන් අය විසින් කරන ලද වැරදි බව පැවසීම දේශපාලනික වශයෙන් පහසු විය හැකි නමුත්, එය රටේ ආයතන සඳහා භයානක ය. විසඳානොගත් ගැටළු බොහෝවිට නැවත පැමිණෙන්නේ නරකම කාලවලදී, විශේෂයෙන් රජයක් ප්‍රතිසංස්කරණ සිදුකිරීමට හෝ ආර්ථිකය ස්ථාවර කිරීමට උත්සාහ කරන විටය.

යුද්ධය අතරතුර ලිංගික අපයෝජන චෝදනා පිළිබඳව නැවතත් කනස්සල්ල මතු වූ විට, පසුගිය සතියේ ජිනීවාහිදී මෙම යථාර්ථය ඉස්මතු විය. රජයේ භාරයට ගත් පිරිමින්ට සහ කාන්තාවන්ට මෙම අපයෝජන බලපෑවේය. මෙම ගැටලුව අන්තර්ජාතික අවධානයෙන් අතුරුදහන් වී ඇති බවට ඇති ඕනෑම අදහසක් මානව හිමිකම් පිළිබඳ මහකොමසාරිස් කාර්යාලයේ නව වාර්තාවක් මගින් ප්‍රතික්ෂේප කර ඇත. “ශ්‍රී ලංකාව: ගැටුම් ආශ්‍රිත ලිංගික ප්‍රචණ්ඩත්වය පිළිබඳ වාර්තාව” යන මාතෘකාව යටතේ ඇති වාර්තාව 2026 ජනවාරි 13 වැනි දින නිකුත් කරන ලදී. මෙවැනි වාර්තා පැමිණෙන්නේ අහම්බයකින් නොවේ. චෝදනා විමර්ශනය කිරීමට, වගකිවයුත්තන් වගකිව යුතු බවට පත්කිරීමට සහ වින්දිතයන්ට යුක්තිය ඉටුකිරීමට ශක්තිමත් සහ විශ්වාසදායක දේශීය ක්‍රියාවලීන් නොමැති විට ඒවා නිෂ්පාදනය කෙරේ. එවැනි වාර්තා ලෝකය ශ්‍රී ලංකාව දකින ආකාරය ද හැඩගස්වයි. ඒවා රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සබඳතාවලට බලපාන අතර අන්තර්ජාතික සහයෝගීතාවට සහ සහයෝගයට රටට ඇති ප්‍රවේශයට බලපෑම් කළ හැකිය.

අතීතයේ සිට නොවිසඳුණු අනෙකුත් ගැටළු තවමත් පවතින අතර, ඒවා තවදුරටත් උග්‍ර වෙමින් පවතී. ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ තවමත් රඳවා සිටින දෙමළ සිරකරුවන් ද මෙයට ඇතුළත් ය. සමහර අවස්ථාවල දී ඔවුන්ගේ නඩු විසඳා නොමැතිව වසර ගණනාවක් ගතව තිබේ. යුද්ධය අතරතුර හමුදාව විසින් සිවිල් වැසියන්ගෙන් අත්පත් කරගත් ඉඩම් ආපසු ලබාදීමට අපොහොසත්වීම සහ අතුරුදහන් වූ පවුල්වල සාමාජිකයන් දහස් ගණනක් පිළිබඳ පිළිතුරු නොලැබීම ද ඒවාට ඇතුළත්ය. මේවා මහජන අවධානයට ලක්නොවන්නේ යැයි පවසා බැහැර කළ හැකි සුළු ගැටළු නොවේ. ඒවා සැබෑ මිනිසුන්ට සහ සමස්ත ප්‍රජාවන්ට බලපායි. කාලයත් සමඟ, ඒවායේ ඒකාබද්ධ බලපෑම හානිකර වන අතර, සාමාන්‍ය ජීවිතය යථාතත්ත්වයට පත්කිරීම සහ රාජ්‍ය ආයතන කෙරෙහි විශ්වාසය නැවත ගොඩනැගීම දුෂ්කර කරයි.

සමාන අයිතිවාසිකම්

ප්‍රමාදයන් විසින් බරපතල ගැටළුවක් බවට පත්කරන තවත් කරුණක් වන්නේ මධ්‍යම කඳුකරයේ මෑතකාලීන සුළිකුණාටුවෙන් පීඩාවට පත් වූ මලයියාහ දෙමළ ප්‍රජාවන් නැවත පදිංචි කිරීමයි. එය රටේ වඩාත්ම පීඩාවට පත් කලාපය විය. ජනාධිපති දිසානායක යාපනයේ තයිපොංගල් සමරමින් එහි ජනතාවගෙන් අගය ලබාගනිමින් සිටියදී, මලයියාහ දෙමළ ජනතාව ඔවුන්ගේ නොවිසඳුණු ගැටළු ඉස්මතු කිරීම සඳහා සාමකාමී විරෝධතා පවත්වමින් සිටියහ. කොළඹ ලිබර්ටි වටරවුමේදී, ඔවුන්ගෙන් සමහරක් සංකේතාත්මකව තයිපොංගල් සැමරීමට රැස් වූ අතර, ඔවුන්ගේ ප්‍රජාව මුහුණදෙන ගැටළු, විශේෂයෙන් සුළිකුණාටුව නිසා ඇති වූ අවතැන්වීම් කෙරෙහි ජාතික අවධානය යොමුකළහ.

සුළිකුණාටුවෙන් සිදු වූ හානිය සහ දේශගුණික විපර්යාස හේතුවෙන් තවත් එවැනි ව්‍යසන ඇතිවීමේ අවදානම නිසා, අවතැන් වූ මලයියාහ දෙමළ ජනතාවට ජීවත්වීමට නව සහ ආරක්ෂිත ස්ථාන ලබාදිය යුතුය. මෙය ඔවුන්ගේ දිගුකාලීන ඉඩම් හිඟය නිසි ලෙස විසඳාගැනීමට සහ දශක ගණනාවක්, සියවස් ගණනාවක් තිස්සේ අසාධාරණ ලෙස සැලකීම නිවැරදි කිරීමට අවස්ථාවක් නිර්මාණය කරයි. නැවත ස්ථානගත කිරීම සහ සුරක්ෂිත නිවාස සඳහා ප්‍රවේශමෙන් සැලසුම් කිරීම යහපාලනයේ කොටසක් වන අතර, එය ඉක්මණින් සිදුවිය යුතුය. දේශගුණික විපත් දේශපාලන කාලසටහන් එනතුරු බලා නොසිටියි. ඒවා ප්‍රමාදයට සහ අවිනිශ්චිතතාවට දඬුවම් කරයි. පද්ධතිය වෙනස් කිරීම ගැන කතාකරන රජයකට එවැනි අභියෝගවලට මුහුණදීම සඳහා කෙටිකාලීන හෝ තාවකාලික විසඳුම් මත විශ්වාසය තැබිය නොහැක.

මලයියහ දෙමළ ප්‍රජාවන් නැවත පදිංචි කිරීම සඳහා ඉඩම් සොයාගැනීම යනු දැනටමත් අරගල කරමින් සිටින බව කියන වතු සමාගම්වලින් ඉඩම් ලබාගැනීමක් යැයි රජය කනස්සල්ලට පත්ව සිටින බව පෙනේ. 2022 දී රට බංකොලොත් වීමෙන් පසුව ඇති වූ ආර්ථික අර්බුදය නිසා, විශේෂ සැලකිල්ලක් ලබන සමාගම් හිමියන්ගේ අවශ්‍යතා ආරක්ෂා කිරීමට රජය ප්‍රවේශම් වී ඇත. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, අඩු ඉඩම් භාවිත කරන උස් මහල් නිවාස සහ නගර නිවාස විලාසිතාවේ නිවාස වැනි විසඳුම් ගැන රජය සිතමින් සිටී. කෙසේවෙතත්, මෙම විකල්පයන්ට නිසි දිගුකාලීන සැලැස්මක් ප්‍රතිස්ථාපනය කළ නොහැක. ඕනෑම සැබෑ විසඳුමක් වෙනුවෙන් බලපෑමට ලක් වූ ජනතාව සමඟ සාකච්ඡා කිරීම සහ ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාව, ජීවනෝපායන් සහ ඔවුන්ගේ ප්‍රජාවන්ගේ ස්ථාවරත්වය ආමන්ත්‍රණය කිරීම ඇතුළත් විය යුතුය.

විශ්වාසය අහිමිවීම

පසුගිය මැතිවරණයේදී බොහෝදෙනෙක් මෙම ආණ්ඩුවට ඡන්දය දුන්නේ එය ක්‍රමය වෙනස් කරනු ඇතැයි ඔවුන් බලාපොරොත්තු වූ නිසාය. පැරණි ක්‍රමයේ රටාවන්ම නැවත නැවතත් කිරීම සඳහා නව ආණ්ඩුවකට ඔවුන් ඡන්දය දුන්නේ නැත. එහි හරය නම්, පද්ධති වෙනස යනු නව ප්‍රමුඛතා සැකසීම යන්නයි. සමාජ සාධාරණත්වයෙන් තොරව ආර්ථික ප්‍රගතිය ඉක්මන් ප්‍රතිලාභ ගෙනදිය හැකි නමුත්, එමගින් දිගු කාලීනව බරපතල ගැටළු ඇතිකරන බව තේරුම් ගත යුතුය. නොවිසඳුණු වාර්ගික දුක්ගැනවිලි, යුද්ධයෙන් පිළිතුරු නොලැබුණු අපයෝජන සහ ආපදාවන්ට අසමාන ප්‍රතිචාර දැක්වීම යන තත්වයන් විසින් ඕනෑම සංවර්ධන සැලැස්මක් කෙතරම් හොඳින් සැලසුම් කළත්, අවසානයේ ඒවා දුර්වල කරන බව හඳුනාගැනීම ද එයින් අදහස් වේ. දුෂ්කර තීරණ ප්‍රමාද කරන පාලනයකට එමගින් කාලය ලබාගත හැකි නමුත් ඉන් මහජන විශ්වාසය නැතිකර ගනු ඇත.

ඉදිරි වසර තීරණාත්මක වසරක් වනු ඇත. ජාතිවාදයෙන් තොරවීම සහ සියල්ලන් පාලනයට ඇතුළත් කිරීම සඳහා වන තම කැපවීම, නව ගැටුම් වැළැක්වීමට වඩා ඔබ්බට ගොස් පැරණි ගැටුම් විසඳීම දක්වා විහිදෙන බවට රජය ඔප්පු කළ යුතුය. ගැටුමට සම්බන්ධ අපයෝජන පිළිබඳව කටයුතු කිරීම, දිගුකාලීන රඳවා තබාගැනීම් අවසන් කිරීම, ඉඩම් ආපසු ලබාදීම, අතුරුදහන්වූවන් සඳහා පිළිතුරු සොයාගැනීම සහ අවතැන් වූ ප්‍රජාවන් සඳහා ආරක්ෂිත සහ ගෞරවනීය නැවත පදිංචි කිරීම සහතික කිරීම අතුරු ගැටළු නොවේ. ඒවා රජයේ වැඩසටහනේ කේන්ද්‍රීය කොටස් විය යුතුය. සැබෑ වෙනසක් සැබවින්ම අපේක්ෂා කරන පාලනයක් විසින්, ඊට උරුම වූ ගැටළු සමඟ කටයුතු කළ යුතුය. එසේ නොවුවහොත්, එම ගැටළු අවසානයේ විසඳිය යුතු බව ඉල්ලා සිටින විට, ඒවා යටපත් වීමේ අවදානමක් ඇත.