විජයානන්ද ජයවීර
ජාතික ජන බලවේගයේ (NPP) ආණ්ඩුව බලයට පත්වන විට ශ්රී ලංකාවේ දේශපාලන වාතාවරණය බලාපොරොත්තුවලින් පිරී තිබිණි. ජනතාවාදී, දූෂණ–විරෝධී වරමක් මත තේරී පත් වූ එම ආණ්ඩුව, ඒකාධිපති සහ දූෂිත පාලනයක් සාමකාමීව පෙරළා දැමූ “අරගලය” නම් ඒ ඓතිහාසික ජනතා නැගිටීමේ දැවැන්ත බර කරට ගෙන සිටියේ ය. ජනතාවගේ ඉල්ලීම අතිශයින් පැහැදිලි විය: බලවතුන් වගවීමට සලස්වනු! අද වන විට, පෙර පාලනයේ වැරදි, දූෂණයේ සිට මාධ්යවේදීන් ඝාතනය දක්වා, දඬුවම් දෙන බවට උස් හඬින් දෙන පොරොන්දු අපට නිතර ඇසේ. අතීත අපරාධ සඳහා යුක්තිය ඉටු කිරීම අත්යවශ්ය වුව ද, එය පවා දැන් භයානක ලෙස අවධානය අන් අතකට යොමු කිරීමක් බවට පත්වෙමින් තිබෙන බවක් පෙනේ.
අරගලයේ සැබෑ අභිලාෂය වූයේ හුදෙක් නායකයින් මාරු කිරීමක් පමණක් නොවේ. එය මූලික වසයෙන් ම පද්ධතිමය වෙනසක් (System Change) සඳහා වූ හඬකි. එය විනිවිදභාවය, වගවීම සහ ජනතාවගේ අයිතිවාසිකම් මත ගොඩනැගුණු නව පාලන ක්රමයක් සඳහා වූ ඉල්ලීමකි. එය සාක්ෂාත් කර දීමේ ලා ආණ්ඩුව අසමත් වෙනවා පමණක් නොව, එවැනි අනාගතයක් සුරක්ෂිත කරන මූලික මෙවලම් පවා හිතාමතාම නො සලකා හරින බවක් ද පෙනේ. සැබෑ වෙනස යනු විනිවිද පෙනෙන අනාගතයක් ගොඩනැගීම මිස, දූෂිත අතීතයකට දඬුවම් දීම පමණක් නොවේ.
මුර පල්ලා දම්වැලකින් බැඳ තැබීම: දත් නැති තොරතුරු දැන ගැනීමේ අයිතිය
තොරතුරු දැන ගැනීමේ අයිතිය (RTI) පිළිබඳ පනත සලකා බලමු. මෙය කොළඹ ප්රභූවරයන් සඳහා වූ වියුක්ත නීතියක් නොවේ; එය සාමාන්ය පුරවැසියන්ට බලය වගවීමට සැලැස්වීම සඳහා ඇති බලවත් ම මෙවලමකි. මාධ්යවේදීන්ගේ සහ සිවිල් සමාජයේ වසර ගණනාවක නො නවතින උද්ඝෝෂණවලින් පසු සම්මත වූ මෙම පනත, ඕනෑම පුරවැසියෙකුට රාජ්ය ආයතනවලින් තොරතුරු ඉල්ලීමට ඉඩ සලසමින්, පාලනය අඳුරු සෙවණැලිවලින් එළියට ඇද ගෙන එයි.
එහෙත්, නව ආණ්ඩුව ප්රජාතන්ත්රවාදයේ මෙම කුළුණ ක්රියාකාරී ලෙස හෑල්ලුවට ලක් කරමින් සිටින බව පෙනේ. මාස ගණනාවක් තිස්සේ, තොරතුරු දැනගැනීමේ කොමිසමට සභාපතිවරයෙකු පත් කිරීම මග හරිමින්, එම වැදගත් මුරකාර ආයතනය දුර්වල කර ඇත. නායකයෙකු නොමැති කොමිසමකට සිය වගකීම් ඵලදායී ව ඉටු කළ නොහැක. මෙය අතපසුවීමක් නොව, තෝරා ගැනීමකි. මෑතක දී RTI පනත යටතේ ඉල්ලූ තොරතුරු ලබා දීම ජනාධිපති කාර්යාලය පවා මුග්ධ ලෙස ප්රතික්ෂේප කිරීමෙන් මෙය තවදුරටත් පැහැදිලි වේ.
මෙහි ඇති මජර ගණනය කිරීම නම්, මේවා බහුතර ජනතාව තැකීමක් නොකරන කරුණු බව සිතීමයි. මෙය මහජන මතය පිළිබඳ සහ දේශපාලනිකව භයානක වැරදි කියවීමකි. අරගලය යනු පාරාන්ධ ගනුදෙනු, සැඟවූ ධනය සහ වසා දැමූ දොරවල් පිටුපස ගත් තීරණවලට එරෙහි වූවකි. ජනතාව සටන් කළේ වගවීම සඳහා වන අතර, RTI යනු එහි වැදගත් ම මෙවලමයි. එය නොතකා හැරීම, වියැකී යාමට ඉඩ හැරීම, අරගලයේ මූලික හරය ම පාවා දීමකි. අඩු ම වසයෙන් ආණ්ඩුවට වසරකට ආසන්න කාලයක් ළං වුවද තොරතුරු අයිතිය පිළිබඳ කොමිසමේ සාමාජිකයන්ට ගෙවන නොවටිනා වැටුප ව්යවස්ථාදායක සභාව විසින් පත්කර ඇති අනෙකුත් කොමිසම් සභාවල සාමාජිකයන්ගේ වැටුප මට්ටමට වත් ගෙන ඒමට ආණ්ඩුව කටයුතු කළ යුතු ව තිබුණි.
මර්දනකාරී බලයට ඇලී සිටීම: PTA අවතාරය
මෙම දෙගිඩියාවම ආණ්ඩුව විසින් මර්දනකාරී ත්රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත (PTA) අහෝසි කිරීමට අපොහොසත් වීමෙන් ද පෙනේ. මෙම නීතිය දශක ගණනාවක් තිස්සේ රාජ්යයේ ආයුධයක් ලෙස, ජාතික ආරක්ෂාව යන කඩතුරාව යටතේ, විරුද්ධ මත මර්දනය කිරීමට සහ විවේචකයින් නිහඬ කිරීමට භාවිතා කර ඇත. NPP ආණ්ඩුව මැතිවරණ සමයේදී එය අහෝසි කරන බවට පොරොන්දු වූ අතර, එම පොරොන්දුව, බියෙන් පාලනය කිරීමේ සිට එකඟතාවෙන් පාලනය කිරීම දක්වා වූ මාරුවක් සංකේතවත් කරන බව පෙනේ.
එම පොරොන්දුව දැන් හිස් එකක් බවට පත්ව ඇත. සිය ජනතාව සැබවින්ම විශ්වාස කරන සහ ප්රජාතන්ත්රවාදී වටිනාකම්වලට කැප වූ ආණ්ඩුවකට මෙවැනි මර්දනකාරී නීති අවශ්ය නැත. PTA අහෝසි කිරීමට පසුබට වීමෙන් පැහැදිලි පණිවිඩයක් එනම් පැරණි, ඒකාධිපති පාලනයේ මෙවලම්, නැවත භාවිතා කිරීමට සූදානම් යන්න නො කියවේ ද? මෙය සියල්ලන් ඇතුළත් අනාගතයක් ගොඩනගන ආණ්ඩුවක ක්රියාවක් නොව, මර්දනය සඳහා වූ විකල්ප විවෘතව තබා ගන්නා ආණ්ඩුවක ක්රියාවක් යැයි යන්නට ඉඟියක් නො වේද?
විසඳුම: අපට ඕනෑ සඟවන්නට දෙයක් නැති ආණ්ඩුවක්
ආණ්ඩුවක් හුදෙක් තොරතුරු ඉල්ලීම්වලට ප්රතිචාර දැක්වීම පමණක් ප්රමාණවත් නොවේ. සැබෑ දූෂණ–විරෝධී ආණ්ඩුවක් ප්රගාමී විය යුතුය. එය විනිවිදභාවය ව්යතිරේකයක් නොව, සාමාන්ය තත්ත්වයක් බවට පත් කරමින් තොරතුරු ප්රගාමීව මහජන ක්ෂේත්රයට තල්ලු කළ යුතුය,.
අපි මේ සඳහා පෙනී සිටි අතර, ක්රියාකාරී තොරතුරු හෙළිදරව් කිරීම සඳහා පැහැදිලි මාවතක් පෙන්වන කෙටුම්පත් විධාන පවා ආණ්ඩුවේ ඇමතිවරුන්ට ඉදිරිපත් කළෙමු. එම විධාන, අමාත්යාංශයක සිට ප්රාදේශීය සභාවක් දක්වා සෑම රාජ්ය ආයතනයක්ම, අයවැය සහ රාජ්ය කොන්ත්රාත්තු වල සිට නිලධාරීන්ගේ වැටුප් සහ රැස්වීම්වල වාර්තා දක්වා සියල්ල සිය වෙබ් අඩවිවල ප්රකාශයට පත් කරන්නේ කෙසේද සහ කළ යුත්තේ මන්දැයි විස්තර කරයි. සිතා බලන්න, ඕනෑම පුරවැසියෙකුට අන්තර්ජාලයට පිවිස, සිය බදු මුදල් විදෙස් අරමුදල් ව්යාපෘතියකට වියදම් වන්නේ කෙසේදැයි හෝ රාජ්ය ටෙන්ඩරයක් දිනුවේ කවුද සහ කොපමණ මුදලකටදැයි හරියටම දැකගත හැකි ශ්රී ලංකාවක්. මෙය සැබෑ වගවීමක් ඇති ක්රමයක පදනමයි.
ආණ්ඩුවේ ප්රතිචාරය? නිහඬතාවයයි. මෙම අකර්මන්යශීලීබව ජනතා අප්රසාදයට ලක් වූ විධායක ජනාධිපති ක්රමය අහෝසි කිරීමට අපොහොසත් වීම (තවත් ප්රධාන පොරොන්දුවක්) සමඟ එක්ව, කනස්සලුදායක පාලන රටාවක් පෙන්වයි.
ජනතාව බලා සිටී
වත්මන් ආණ්ඩුව මූලික සත්යයක් තේරුම් ගත යුතුය: එය තේරී පත් වූයේ හුදෙක් සිය පූර්වගාමීන්ට දඬුවම් දීමට නොවේ. එය තේරී පත් වූයේ එවැනි දූෂණයට සහ ඒකාධිපතිවාදයට ඉඩ දුන් ක්රමය වෙනස් කිරීමටයි. පැරණි අපරාධ ගැන දැඩි ලෙස කතා කරමින්, නව අපරාධ වළක්වන ප්රතිසංස්කරණ හිතාමතාම නො සලකා හැරීම කුහකකමක් නො වන්නේ කෙසේ ද?.
සාමාන්ය ජනතාවගේ නො දැනුවත්කම ආණ්ඩුවේ අක්රියතාවයට නිදහසට කරුණක් ලෙස භාවිතා කිරීම බරපතළ දේශපාලන වරදකි. අරගලය අතරතුර වීදි බැස ගත් ජනතාව “ප්රගාමී තොරතුරු හෙළිදරව් කිරීම” හෝ “ආයතනික ප්රතිසංස්කරණ” වැනි යෙදුම් භාවිතා නො කළත්, දූෂණය සහ වග වීමක් නැති බලය කෙබඳු දැ’යි ඔවුහු දනිති. ඔවුහු ශ්රී ලංකාවට නව දැක්මක් ඉල්ලා සිටියහ. නිදහසට කරුණු කීම නවතා, සිය පොරොන්දු ඉටු කරන බව අවංකව ක්රියාවෙන්ම පෙන්වමින්, ජනතාව සටන් කළ විවෘත, ප්රජාතන්ත්රවාදී සහ සැබවින්ම සාධාරණ සමාජය ගොඩනැගීම ආරම්භ කිරීමට ආණ්ඩුවට දැන් කාලයයි.
